De prille mama en papa aan het woord

Over het nut en impact van de doula is veel te schrijven. Dit keer laat ik ouders aan het woord die ik heb begeleid. Want zij zijn uiteindelijk degenen waar het om draait. Het zijn reacties van binnenuit, die weergeven hoe zij de ondersteuning en aanwezigheid van de doula hebben ervaren.

Wanneer ik mijn man in de ogen keek, zag ik mijn angst en onzekerheid. Wanneer ik Gonny in haar ogen keek, zag ik rust en vertrouwen.

Door je aandacht, inzet en liefdevolle aanwezigheid kunnen we met een warm en gelukkig gevoel op een fijne bevalling terug kijken. En dat is onbetaalbaar.

Het verschil tussen een verloskundige en een doula is, dat een doula geen eigen agenda heeft. Je bent er helemaal voor mij en dat voelt heel veilig

Ik voelde me getroost met de gedachte dat ik het niet alleen hoefde te doen. En gelukkig zag mijn man het ook helemaal met jou zitten.

Je kunt mensen op heel belangrijke momenten iets heel moois mee geven en dat is goud waard.

Mijn man moest nog overtuigd worden van het nut van een doula. Maar na ons eerste gesprek was hij zelfs meer overtuigd dan ik.

Jij gaf me het vertrouwen dat ik naar mijn lijf mocht luisteren.

De kracht, rust en het vertrouwen dat de doula doorgaf beschouw ik als heel bijzonder, fijn en waardevol.

Mijn partner leek het een goed idee een bevallingscoach in te schakelen, zodat hij de geboorte van zijn zoons op zijn eigen manier kon beleven.

Gonny heeft veel betekend in het laten zien van de mogelijkheden die we hadden bij een geplande keizersnee.

Na maandenlang zonder vertrouwen naar de bevalling te hebben toegeleefd, vond ik de kracht in mezelf weer terug na een gesprek met de doula. Ik voelde me serieus genomen.

Omdat jij er bij was konden we het zelf.

We raakten in paniek, want het ging opeens razendsnel. Door je geruststellende woorden en uitstraling kwamen we weer tot onszelf en is ons kindje rustig geboren.

Tot zover. Wat zal ik hier zelf nog aan toevoegen? Niets, lijkt me. De reacties spreken voor zich. Smaakt dit naar meer, dan vind je op mijn website vele ervaringsverhalen van mama’s én papa’s die met een doula bevallen zijn. Veel leesplezier en inspiratie toegewenst.

Gonny Cappers

De (her)ontdekking van de doula.

Dit keer eens niet een uit-het-leven-gegrepen verhaal over een bevalling, maar een stukje over het ontstaan en over de herontdekking van de doula.

Het woord 'doula' komt vanuit het Grieks. Uit oude, Griekse geschriften weten we dat de doula aan het hoofd stond van de huishouding en dat zij in het bijzonder de vrouw des huizes diende. Het is waarschijnlijk om aan te nemen dat de doula in de loop van haar leven carrière had gemaakt en van eenvoudig dienstmeisje was opgeklommen tot rechterhand van de vrouw des huizes. Door alle kennis en wijsheid die zij hierbij had vergaard in het leven én haar eigen ervaringen als moeder, mocht zij haar bazin bijstaan bij dier bevallingen en haar met raad en daad helpen.

De naam doula raakte in de tijden die volgden volledig vergeten. De dingen die een doula deed echter niet. Door de eeuwen heen zijn barende vrouwen altijd gesteund door andere vrouwen. Het was zo normaal dat er een aantal vrouwen bij de bevalling aanwezig was, dat het eigenlijk nauwelijks voorkwam dat een vrouw nog nooit een geboorte had meegemaakt voordat zij zelf haar eerste kind kreeg. Vrouwen wisten dus uit ervaring hoe zij de barende bij konden staan en zo goed mogelijk door de bevalling heen konden loodsen.
Sommige van deze vrouwen specialiseerden zich in het vervullen van deze taak en zij werden "vroede vrouwen" genoemd, onze latere verloskundigen, maar de ervaringsdeskundige vrouwen bleven ook altijd aanwezig rondom het kraambed.

Nog niet zo gek lang geleden verdween deze gewoonte. Vanaf de jaren '50 en '60 van de vorige eeuw gingen vrouwen steeds minder kinderen krijgen. Bevallen in kraamklinieken en ziekenhuizen raakte in zwang en artsen namen de begeleiding daar over. Ook wordt er vaak met een beschuldigende vinger naar de individualisering van de samenleving gewezen. Hoe dan ook: de verloskundige bleef, maar de helpende vrouwen rondom de barende heen verdwenen uit beeld.

Tot ergens in de jaren '90 het doula-effect opnieuw werd ontdekt.

Dat gebeurde - opmerkelijk genoeg - door twee kinderartsen in de Verenigde Staten. Hoezo kinderartsen, vraag je je misschien af? Nu, deze kinderartsen wilden onderzoek doen naar de hechting in het postpartum stadium, de periode vlak na de geboorte. Zij vroegen studenten om de postpartum periode te observeren en gegevens te noteren. Ze moesten onder andere letten op het aantal aanrakingen van moeder naar kind, het aantal keer aankijken van elkaar en het stemgebruik van de moeder.

Bij het uitwerken van de observaties bleek echter iets opmerkelijks. Bij één van de observerende studenten signaleerden de gynaecologen die de bevalling medisch hadden begeleid, dat de bevallingen waar zij bij aanwezig was geweest aanmerkelijk soepeler waren verlopen. Vlotter, minder complicaties, minder ingrepen. De kinderartsen vroegen de studente of zij een verklaring had voor deze afwijkende resultaten. Had ze zich aan de opdracht gehouden? De studente bekende: ze vond het zo mooi om een bevalling te zien, dat ze al eerder de verloskamers binnen was geslopen, ruim voordat de baby geboren was. Ze zat er dan enkel bij en moedigde de moeder soms aan met een blik of een woord. Verder deed ze niets. Het onderzoek naar de hechting was hiermee op een zijspoor gezet, maar er was wel een enorme ontdekking gedaan: het 'doula-effect'.

Deze kinderartsen, dr. Marshall Klaus en dr. John Kennell, hebben hieraan nieuwe onderzoeken gewijd. Het bleek dat het grootste doula-effect haalbaar is met begeleiding door een vrouw die geen deel uitmaakt van de medische staf van het ziekenhuis. Verder bleek het belangrijk dat de zorg continu was. Als de doula langer dan een kwartier ging pauzeren, was het effect nagenoeg verdwenen.

De Verenigde Staten hebben de doula dus herontdekt. Dat wat duizenden jaren de normaalste zaak van de wereld was geweest, werd daar nu onderbouwd met wetenschappelijke onderzoeken en de doula keerde terug bij de geboorte. Vanuit de VS waaide het begrip over naar Europa en zo begon de doula ook in ons land weer haar werk te doen.

Omdat wij vandaag de dag minder vertrouwd zijn met bevallingen is er nu een opleiding waar je de kneepjes van het doula-vak leert. We hebben inmiddels ontdekt dat de continue aanwezigheid van een doula niet alleen leidt tot vlottere bevallingen met minder ingrepen en complicaties - zoals de studente uit het onderzoek al had aangetoond - maar ook tot een veel grotere tevredenheid bij ouders over de geboorte van hun kindje. Waar verloskundige en arts verantwoordelijk zijn voor het medische proces en daar hun eerste prioriteit leggen, kan een doula zich volledig richten op het persoonlijke welzijn van de barende vrouw en haar partner. Door deze niet-medische aandacht voelen ouders zich meer gehoord en gesteund, zodat zij met een beter gevoel terugkijken op deze belangrijke gebeurtenis in hun leven. Dit maakt het voor hen makkelijker om een goede hechting aan te gaan met hun kindje, wat een voordeel is voor het leven.

Willeke Klerks
www.geboortecoaching.nl

Wil je het boek van de kinderartsen lezen?
"Het doula boek", Beter bevallen met een coach
Marshall H. Klaus, John H. Kennell, Phyllis H. Klaus
ISBN: 9072219147

Of bestel via Doula.nl (onder 'doula boeken') en steun zo de site.