Je doula is geen vreemde

“Een doula bij mijn bevalling? Nee hoor, ik hoef niet een vreemde aan mijn bed”. Hoe vaak ik dat niet hoor! Terwijl de doula grappig genoeg juist alles behalve een vreemde, onbekende persoon is als je gaat bevallen. 

Sterker nog, de doula is naast je partner waarschijnlijk de meest bekende en vertrouwde persoon tegen de tijd dat je bevalling begint. Een doula kies je namelijk zelf uit, het is een persoonlijke keuze. De doula leeft met je mee, heeft een luisterend oor en ondersteunt waar nodig. Dat begint tijdens de zwangerschap en zet zich voort bij de bevalling. Je doula is er voor jou, kent jou, draagt je een warm hart toe en blijft in je vertrouwen en je steunen. Daar investeert ze veel tijd in. Naast diverse gesprekken van minstens twee uur, is er regelmatig telefonisch en/of mail contact. Kortom, de doula is zeker geen vreemde, maar juist een bekende en veilige, extra steun bij je zwangerschap en bevalling.

Dat geeft een ander gevoel dan niet te weten wie dienst heeft als je gaat bevallen (tenzij je een verloskundige hebt die case loaded werkt). Vaak hebben zwangeren - heel terecht - voorkeur voor een bepaalde verloskundige en hopen van harte dat zij dienst heeft. Net zoals ze hopen dat een bepaalde verloskundige géén dienst heeft als de weeën beginnen, omdat ze daar niet zo’n klik mee hebben. Heel menselijk allemaal. Immers, bevallen heeft te maken met intimiteit en kwetsbaar zijn. Dan maakt het uit wie je aan je zijde treft als je geboorte gaat geven. Daarnaast is het opvallend dat vrouwen die in het ziekenhuis gaan bevallen, het wel volstrekt normaal en acceptabel vinden om het ziekenhuis personeel niet te kennen. En juist daar zien ze al gauw vier à vijf nieuwe gezichten tijdens hun bevalling. Over vreemden gesproken.

Een kindje krijgen is intens, intiem en bijzonder. Geboorte geven omringd door mensen die je (goed) kent en waarbij jij je kunt ontspannen is heel waardevol. Want dat heeft invloed op de wijze waarop het kindje geboren wordt. Het voorkomt interventies en geeft een gezondere start voor moeder, vader én kind.

Genoeg redenen dus om een doula te overwegen. Als je voor haar kiest, kun je haar weldadige werking gaan ervaren.

Doula Gonny Cappers

Doula na de bevalling?

Vandaag kreeg ik via Doula.nl een vraag die ik nog nooit eerder had gekregen, maar eigenlijk heel logisch vond: kan ik ook een doula inhuren voor na de bevalling?

Je hebt je zwangerschap en bevalling doorstaan, de kraamhulp heeft afscheid genomen, en dan moet je het als prille ouders zelf rooien. Voor sommigen staan ervaren familieleden en vrienden klaar met raad en daad, maar dat geldt niet voor iedereen.

De vrouw die mij mailde had niet zo’n netwerk waar ze een beroep op kon doen, en ze zei dat ze mede om die reden zelfs bang was om zwanger te worden. Dat was een nieuwe voor mij. Ik krijg vaak berichten van vrouwen die bang zijn voor de bevalling, maar niet voor de kraamtijd en daarna. Terwijl het leren omgaan met je pasgeboren kindje toch best een uitdaging is. Ik herinner me zelf ook de nodige paniekmomenten. Achteraf lach je erom, maar toen vonden we het reuze eng, de verse vader en ik. Het is een enorme verandering in je leven, de verantwoordelijkheid voor zo’n teer mensje lijkt haast te groot en intussen zijn je hormonen ook nog van slag. Ga er maar aan staan. Ik snap best dat je je daar zorgen over kunt maken.

Twee vormen van geruststelling kon ik deze vraagstelster bieden: ten eerst is er voor moeilijke vragen altijd het consultatiebureau. Die hebben mij op lastige momenten goed advies gegeven. Voor borstvoedingsproblemen zijn er lactatiedeskundigen en zo kun je een eind komen met praktische zaken.

Maar ik heb haar ook aangeraden contact te zoeken moet doula’s in de buurt en haar vraag voor te leggen. Ik kan me geen doula voorstellen die dan zegt: sorry mevrouw, kan best dat u bang bent, maar mijn emotionele ondersteuning houdt op als de baby er is. Dus ik verwacht dat het weinig moeite zal kosten om een doula te vinden die haar beroep ruim opvat en deze mevrouw wil komen helpen. Met een fijn gesprek en misschien ook een heerlijke (Rebozo-)massage of zo.

Toen was ik benieuwd geworden in hoeverre deze dienst al wordt aangeboden, en heb even gegoogled op ‘post partum doula’. Bestaat dus gewoon, honderden Engelstalige zoekresultaten. Maar in Nederland nog niet zo veel, daar vond ik er maar eentje. Misschien dan toch een gaatje in de markt.

De prille mama en papa aan het woord

Over het nut en impact van de doula is veel te schrijven. Dit keer laat ik ouders aan het woord die ik heb begeleid. Want zij zijn uiteindelijk degenen waar het om draait. Het zijn reacties van binnenuit, die weergeven hoe zij de ondersteuning en aanwezigheid van de doula hebben ervaren.

Wanneer ik mijn man in de ogen keek, zag ik mijn angst en onzekerheid. Wanneer ik Gonny in haar ogen keek, zag ik rust en vertrouwen.

Door je aandacht, inzet en liefdevolle aanwezigheid kunnen we met een warm en gelukkig gevoel op een fijne bevalling terug kijken. En dat is onbetaalbaar.

Het verschil tussen een verloskundige en een doula is, dat een doula geen eigen agenda heeft. Je bent er helemaal voor mij en dat voelt heel veilig

Ik voelde me getroost met de gedachte dat ik het niet alleen hoefde te doen. En gelukkig zag mijn man het ook helemaal met jou zitten.

Je kunt mensen op heel belangrijke momenten iets heel moois mee geven en dat is goud waard.

Mijn man moest nog overtuigd worden van het nut van een doula. Maar na ons eerste gesprek was hij zelfs meer overtuigd dan ik.

Jij gaf me het vertrouwen dat ik naar mijn lijf mocht luisteren.

De kracht, rust en het vertrouwen dat de doula doorgaf beschouw ik als heel bijzonder, fijn en waardevol.

Mijn partner leek het een goed idee een bevallingscoach in te schakelen, zodat hij de geboorte van zijn zoons op zijn eigen manier kon beleven.

Gonny heeft veel betekend in het laten zien van de mogelijkheden die we hadden bij een geplande keizersnee.

Na maandenlang zonder vertrouwen naar de bevalling te hebben toegeleefd, vond ik de kracht in mezelf weer terug na een gesprek met de doula. Ik voelde me serieus genomen.

Omdat jij er bij was konden we het zelf.

We raakten in paniek, want het ging opeens razendsnel. Door je geruststellende woorden en uitstraling kwamen we weer tot onszelf en is ons kindje rustig geboren.

Tot zover. Wat zal ik hier zelf nog aan toevoegen? Niets, lijkt me. De reacties spreken voor zich. Smaakt dit naar meer, dan vind je op mijn website vele ervaringsverhalen van mama’s én papa’s die met een doula bevallen zijn. Veel leesplezier en inspiratie toegewenst.

Gonny Cappers

Wachten...

Ik vind het heerlijk om doula te zijn! Ik ontmoet bijzondere mensen op hun kwetsbaarst, ben erbij als nieuw leven wordt verwelkomd, en mag daar nadien nog over schrijven ook! Heerlijk!

Het enige dat ik niet leuk vind van mijn werk is dat eindeloze wachten. Wanneer zal ze gaan bevallen? Toch alsjeblieft niet net als ik dat uitje met de kinderen heb gepland? Ik ben er inmiddels wel aan gewend om altijd een plan B in mijn hoofd te hebben bij alles wat ik doe. Ik durf er zelfs een beetje op te vertrouwen dat ‘mijn’ kindjes niet geboren zullen worden op een moment dat het niet uitkomt.

Mijn wachten is dus lang niet zo zwaar als het gewacht van (aanstaande) ouders. Nachtenlang wordt er soms gepiekerd over van alles en nog wat. Hoe zal het gaan? Toch alsjeblieft niet op de verjaardag van die en die! En wat nou als…?

Angst kan het wachten ernstig veronaangenamen. Eigenlijk is er maar één basisangst, namelijk Hoe hou ik controle over mezelf? Ik zie ouders op verschillende manier omgaan met groeiende angsten naarmate de bevalling nadert. Sommigen proberen ze weg te stoppen en hopen dat ze er dan niet meer aan denken (met weinig kans op slagen!). Anderen proberen ze onder controle te krijgen door eindeloos te blijven piekeren over alle mogelijke rampscenario’s (waarop het kind zelf waarschijnlijk een nieuwe weet te verzinnen!).

De enige manier om met angst om te gaan is door het toe te laten. Emoties kunnen immers alleen maar groeien als ze er niet mogen zijn. Een doula kan je helpen van je hoofd naar je gevoel te gaan. Zij zal hier met je over praten, je laten beseffen dat je heus niet stoerder zou moeten zijn, je laten benoemen waar je nou precies zo bang voor bent, en achterhalen waar die angst vandaan komt.

Vrijwel alle angsten zijn herinneringen. De eerste vier jaar van je leven ben je een open boek, je schrijft alles op en dan stáát het er, voor de rest van je leven. Emoties kun je dus beschouwen als je innerlijk kind. En daar dient eerst naar te worden geluisterd, voordat je kan worden gerustgesteld. Accepteren en ruimte maken, letterlijk en figuurlijk.

Wedden dat dan nadien blijkt dat het al dat wachten beslist meer dan waard was!

Hoogzwangere doula komt op voor wensen?

Eén van de dingen die ik als doula heel belangrijk vind, is dat de vrouw zich gehoord voelt tijdens de bevalling. Daarvoor moet ze ook zelf al haar wensen uitspreken of laten verwoorden door anderen. Dat dit niet zo makkelijk is als het lijkt, heb ik onlangs zelf ervaren.

Dat ik het lastig vind om voor mezelf op te komen kwam ik bij de 20 weken-echo al weer tegen. Ondanks dat dit mijn derde kindje is en ik inmiddels weet wat ik wil en veel vertrouwen heb in mijn lichaam, mijn bevalteam met zorg en aandacht gekozen heb en ze al mijn wensen kennen, blijkt het uitspreken als me iets dwars zit op dat moment toch nog lastig voor me. De echoscopiste duwde op mijn buik alsof het niets was. Ze deed me pijn omdat mijn kindje niet goed lag voor haar foto en in plaats van haar een halt toe te roepen vroeg ik mijn kindje te draaien (wat ze netjes deed). Mooi onderwerp van gesprek met mijn man en doula: ‘Help me herinneren dat ik een keuze heb en help me mijn stem te vinden’.

Dat dit ook tijdens de bevalling een uitdaging zou worden had ik dus wel verwacht, maar nu ook al ervaren. Ondanks dat mijn kindje er nu (37 weken en 5 dagen zwanger) nog niet is, heb ik namelijk al een voorproefje op de bevalling gehad.

Drie dagen geleden kreeg ik weeën. Nadat de contracties enige uren bezig waren en zodra mijn andere kinderen op bed lagen, werden deze heftiger en kwamen ze elke drie minuten. Eigenlijk waren ze nog steeds niet pijnlijk te noemen, maar wel intens. Om de verloskundige alvast te laten weten dat het mogelijk door zou zetten, liet ik mijn man bellen. Ik zei hem expliciet dat ik er nog niet echt behoefte aan had dat ze kwam, maar haar alleen wilde informeren. Toch zei ze hem dat ze wel even langs zou komen. Ook mijn doula wilden we informeren en ondanks dat ik mijn man vroeg om alleen een ‘heads up’-sms te sturen, belde hij haar en zei hij niet duidelijk dat ze nog niet hoefde te komen, dus ook zij zou drie kwartier later al voor de deur staan.

Ik liet me op dat moment eigenlijk overrulen en in plaats van mijn man te zeggen hen beiden terug te bellen en er nog even buiten te laten, gingen we samen alvast het bevalbad in (met een touwtje uit de voordeur) en hoopte ik dat ze nog lang wegbleven. Ach, zei ik tegen mezelf, het is de derde en ja, soms kan het dan heel snel gaan. Dus ik snapte de wens van de vroedvrouw om al te komen. En toch had ik mijn gevoel kunnen volgen en hen snel weer weg kunnen sturen. Na een uur goede weeën (om de drie minuten) zwakten deze al af naar elke vijf minuten en na drie uur viel het stil. Of dit was omdat ik me niet over kon geven aan de weeën en ze er voor mijn gevoel gewoon te vroeg waren? Ik weet het niet, maar de volgende keer zal ik toch zeggen wat ik echt wil.

En zo snap ik nu des te beter hoe moeilijk het voor vrouwen kan zijn om tijdens een bevalling te zeggen wat ze wel of niet willen. Mijn doula vertelde achteraf wel gevoeld te hebben dat het te veel was, maar ze wist ook niet of het toch niet ineens snel zou gaan. Mooie les voor haar en ook voor mij om als doula op je gevoel te vertrouwen en het gewoon te vragen als je denkt dat er iets is wat de vrouw je wil vertellen!

Zomerblog

Daar zit je dan in het zonovergoten Zeeland op je vakantieadres. Precies acht dagen heb ik om uit te waaien tussen twee wachtperioden in. Acht dagen en wachtend op inspiratie om in deze dagen ook een blog te schrijven.

 

Gedachten aan de laatste geboorte waar ik als doula bij was deze week spoken door mijn hoofd. In het ziekenhuis waar deze geboorte plaatsvond is helaas maar een klein gedeelte van de nieuwe 'moeder- en babyvriendelijke keizersnede' overgenomen in het protocol (een ander onderwerp voor een volgend blog) De moeder wordt nu herenigd met haar pasgeboren baby en haar partner in de uitslaapkamer waar vervolgens het eerste contactuur plaatsvind. Geen kort moment van huid-op-huid contact bij mama op de operatiekamer en de baby verlaat met papa vrijwel meteen de ruimte. Als doula mag ik in dit ziekenhuis niet mee naar de operatiekamer (ook niet naar de uitslaapkamer overigens) maar wacht dan op de papa en de baby op de afdeling. Het kleine gezonde meisje huilt onbedaarlijk in de couveuse maar als we vragen of zij dan even bij papa huid-op-huid mag liggen mag dat niet omdat ze over een half uurtje naar de uitslaapkamer gaan waar mama op hen wacht... Een nieuw beleid, dat een verbetering zou moeten zijn, maar waardoor nu een pasgeboren meisje zonder aanraking drie kwartier ligt te huilen…

Ook denk ik aan wat er vaak gebeurt als ik met een groep meiden van de middelbare school werk. Als ik aan ze vraag of ze weten hoe een geboorte verloopt en hoe ze denken dat ze ooit zelf zullen bevallen, krijg ik van die soap-achtige verhalen te horen van gillende vrouwen, hulpeloos liggend in een bed, helse pijnen verdragend. Waarom is dat het heersende beeld onder jonge meiden, de toekomstige moeders? Zou er niet een tegengeluid kunnen komen vanuit de media dat laat zien dat het ook anders kan? Of op scholen: aparte meiden-voorlichtingslessen over allerlei vrouwendingen waaronder ook zwangerschap en geboorte? Ook een onderwerp voor een ander blog.

Ondertussen blader ik in het boek van Sarah Buckley: Gentle birth, gentle mothering. Mijn oog valt op wat zij schrijft over “overgave”. Loslaten of je overgeven aan iets heeft in onze westerse cultuur vaak geen positieve klank, schrijft ze. In plaats daarvan worden we aangemoedigd om vooral actief te zijn en ons leven onder controle te hebben. Deze houding kan ons ver brengen, maar in het geval van een geboorte kan een baby niet alleen op pure wilskracht geboren worden. Dan is het nodig je te begeven op het pad van de overgave. Is het ontbreken van vertrouwen in je lichaam - het vrouwelijke lichaam - de oorzaak van de moeilijkheid om tot overgave te komen? Als je zwanger bent wordt je wel erg overspoeld vanuit alle hoeken met alles wat maar mogelijk mis kan gaan tijdens de bevalling. We vergeten steeds vaker dat we deze bijzondere, natuurlijke kracht om te baren werkelijk zelf bezitten. Daarnaast zijn we ook de onvoorwaardelijke, voortdurende steun van een ervaren “geboortebewaakster” verloren. Een vertrouwde verloskundige, die continu bij je blijft, of een doula herinneren je eraan dat je zelfs genetisch gezien alle geboorten van de vrouwen tot ver terug in je familielijn in je draagt en dat je diep van binnen al weet hoe je het beste geboorte geeft aan je kind. Als je je overgeeft en de bewuste controle loslaat, komen je diepere innerlijke, natuurlijke ritmes aan de oppervlakte. Als je je over kunt geven aan de tijd die je lichaam nodig heeft om te bevallen, zonder op te willen schieten en zonder te snel in te grijpen, leer je je eigen natuurlijke ritme en dat van je baby te vertrouwen. Dat vertrouwen is ook een grote gift die je helpt in je moederschap en bij het zorgen voor je kind. Wat prachtig verwoord en goed geschreven. Heel veel informatie staat er in dit boek! Wel in het Engels, maar het is echt een aanrader, ook voor de eerste weken na de geboorte.

Ik heb me ook een beetje overgeven aan mijn gedachten, mijn prestatiedrang losgelaten en daaruit is dit “vakantieblog” ontstaan. Met zon en zee in mijn hoofd en ieder geval ideeën voor volgende schrijfsels en een hoop los zwevende gedachten die nog geboren mogen worden. 

Lieve zomergroet,

Marlies Phielix.

www.doulapraktijkgorinchem.nl  

Wat kost een doula?

Met een ruime voorsprong de meestgestelde vraag op Doula.nl: wat kost me dat, als ik een doula bij mijn bevalling wil? Een begrijpelijke vraag, maar toch niet zo simpel om te beantwoorden.

Ten eerste omdat doula's werken als 'kleine zelfstandigen', en zelf hun prijs bepalen. Doula's zijn verschillend in hun achtergrond, opleiding en ervaring. Daarnaast bieden ze verschillende 'pakketten' aan: een aantal voorgesprekken, het opstellen van een geboorteplan, nagesprekken, een herinneringsboek; er zijn allerlei (extra) diensten denkbaar en logischerwijze hangt daar ook een prijskaartje aan. Stagedoula's, die het theoretische deel van hun opleiding af hebben en nu onder begeleiding ervaring opdoen, zijn vaak wat goedkoper of werken zelfs gratis. En als je in een noodsituatie zit waarin geld een probleem is, kun je altijd met de doula van je keuze overleggen of er een regeling te treffen is. Maar het is dus niet goed mogelijk om in algemene zin te zeggen wat een doula kost.

Nadat ik dit aan een vraagstelster heb uitgelegd, sta ik ook nog even stil bij de betekenis van de vraag. Het is voor de meesten van ons nog nieuw en onwennig om zelf te moeten betalen voor iemand die bijdraagt aan je gezondheid. Niet zo lang geleden was zo goed als alle zorg altijd verzekerd. De Nederlandse gezondheidszorg en dan vooral het zorgverzekeringsstelsel is volop in beweging. Steeds minder zorg wordt vergoed en het lijkt erop dat we in de richting gaan van een situatie waarin alleen nog levensnoodzakelijke zorg door de verzekering betaald zal worden. De kans dat de doula op korte termijn in het basispakket wordt opgenomen is dus bijzonder klein (al zijn er wel zorgverzekeraars die een deel van de kosten vergoeden). Want zonder een doula overleef je wel, je wordt alleen (vaak) gelukkiger mét. Dat valt dus onder onze 'eigen verantwoordelijkheid'. Daar kun je van vinden wat je wilt, maar het is wel zoals het momenteel geregeld is en in de toekomst steeds meer zal worden. Daarin moet je zelf kiezen wat jij belangrijk vindt voor jouw welzijn en de kwaliteit van je leven. Een doula kost geld, maar is dat veel of weinig? Haar ondersteunende aanwezigheid kost minder dan de gemiddelde gezinsvakantie of leren driezitsbank van Ikea. Je kiest zelf waaraan je je geld liever uitgeeft.

Dan denk ik terwijl ik de vraag beantwoord elke keer terug aan mijn eigen bevalling-met-doula. Ook toen hebben we zelf de rekening moeten betalen. Vond ik dat toen duur? Welnee. Ik had wel het tienvoudige willen betalen voor het vertrouwen en de rust die ik door haar kreeg, en voor de afloop waar ik zo blij mee was. De waarde van een positieve bevallingservaring is niet in geld uit te drukken.

Saskia Bruyn
Doula.nl

Wat betekent dat eigenlijk: doula zijn....?

“Goh, wat een bijzonder en mooi beroep” hoor je vaak, als mensen vragen wat voor werk je doet en je vertelt dat je een doula bent. Na twee jaar vind ik het doula-schap nog steeds het mooiste vak wat er is. Lang heb ik getwijfeld voor ik aan de opleiding tot doula begon. Niet omdat ik me van binnen geen doula voelde maar omdat het in Nederland een relatief nieuw beroep is en dat brengt zo zijn eigen obstakels met zich mee. Maar uiteindelijk was de roep te sterk om er geen gehoor aan te geven, de passie te groot.

Het raakt mij elke keer diep om getuige te mogen zijn van de meest rauwe, kwetsbare, krachtige en bijzondere ervaring van een barende vrouw en haar partner. Natuurlijk ben ik vervuld van bewondering en dankbaarheid bij de eerste ademhaling van de baby die met zijn hemel-ogen een nieuwe wereld in kijkt. De dagen na een geboorte loop ik op wolkjes en kan iedereen wel omhelzen. Maar er is meer…..

Er zijn dingen die je pas op je pad vindt terwijl je het loopt. Tijdens de reis die je als doula maakt kom je van alles tegen, van hele “down to earth” praktische zaken tot diepe innerlijke roerselen.

Hoe is dat bijvoorbeeld om langere tijd, soms wel vijf weken, dag en nacht “on call” te zijn? Kan je elk moment van de dag alles laten vallen als dat ene telefoontje komt? Elke nacht slaap je met je telefoon naast je bed. Als je naar de bioscoop of het zwembad gaat met je kinderen, zou het zomaar kunnen dat je halverwege weggeroepen wordt.

Kan je toch nog het slaapfeest van je zoon of dochter door laten gaan als je zelf net 40 uur niet geslapen hebt? Of toch nog even naar het schooltoneelstuk gaan waar ze maanden aan gewerkt hebben?

Kan je de barende vrouw volgen in haar dans, in haar keuzes, ook al zou je zelf wat anders kiezen? Kan je haar blijven steunen en het je niet persoonlijk aantrekken als ze heel boos of lelijk tegen je doet? Een barende vrouw is immers niet bezig met beleefd zijn, dat hoeft ze ook niet. Blijf je haar dan veiligheid bieden en kan je haar zichzelf laten zijn?

Hoe ga je om met het medische personeel van een ziekenhuis als ze een zware dienst hebben en niet zitten te wachten op een doula omdat ze er nog onbekend mee zijn? Kan je dan met zachte ogen blijven kijken, beleefd en respectvol blijven naar iedere andere professional in de kamer ondanks je vorige ervaringen of eigen overtuigingen? Kan je dan ademhalen, loslaten en met je volle aandacht bij de moeder en de vader blijven?

Het betekent ook dat je soms middenin de nacht in de auto luidkeels meezingt met harde muziek om maar wakker te kunnen blijven tot je weer thuis bent. Om dan vervolgens thuis toch niet in slaap te kunnen vallen omdat je nog zo “vol” zit van de afgelopen uren.

Kan je jezelf zo verbinden met elke moeder dat je haar aanvoelt, met haar meeleeft en haar ziet? Blij met haar bent maar je ook zorgen maakt om haar. Kan je het vertrouwen houden en haar kracht blijven bevestigen?

Ben je er ook voor de vaders? De vaders die de vrouw waar ze van houden pijn zien hebben, opgeslokt in een proces, in een wereld, die zij zelf niet kennen.

Voel je respect en verwondering voor het feit dat je gevraagd bent aanwezig te zijn bij een heel intiem moment; de geboorte van een gezin? Kan je vertrouwen hebben in het geboorteproces, in het mysterie van het leven en de wijsheid van het lichaam?

Het woord “doula” betekent “dienende vrouw”. Kan je dan thuis ook nog alles geven, als je lange tijd achterelkaar er helemaal voor de moeder, de vader en de baby bent geweest?

En dan… dan breng je ook nog altijd jezelf mee. Je eigen ervaringen, je eigen rauwe plekken. Reageer je vanuit ervaringen die bij jezelf niet prettig waren en die je anders had gewild? Heb je dat verwerkt zodat je het zuiver kunt houden? Hoe is het om doula te zijn als je zelf periodes kent waarin niet alles op orde is? Hoe ga je om met de doornen aan de rozen van je eigen leven? Voor mij werkt het zo dat als de deur open gaat en ik haar zie…… alles van mij afglijdt. Er is alleen nog de moeder, de vader en de baby die de dans van geboorte leiden. We begeven ons in een wereld waarin een eeuwigheid in seconden besloten kan liggen en tijd ophoudt te bestaan. Alle andere dingen behoren tot een andere verre wereld.

Als dan later papa, mama en baby rustig bij elkaar zijn en het tijd is voor mij om te gaan trek ik de deur achter me dicht en roep dan stukje voor stukje mijn eigen leven weer naar me terug.

Het werk wat doula’s doen is een manier van leven, je “doet” het niet, het zit in je hart. Het is een manier van Zijn. En dàt maakt doula’s zo bijzonder!

Marlies Phielix
www.doulapraktijkgorinchem.nl

Het lijkt me gewoon fijn

Er zijn allerlei denkbare redenen om een doula bij je bevalling te willen hebben. Maar sommige vrouwen hebben niet eens een reden nodig…

“Het lijkt me gewoon fijn!”, vertelt ze me stralend tijdens ons kennismakingsgesprek. “Ik zie niet tegen de bevalling op. En ik ben er ook van overtuigd dat mijn man er vol voor me zal kunnen zijn. Maar het lijkt me gewoon fijn als jij er dan ook bij zou willen zijn!”

De zwangerschap verloopt zonder noemenswaardige klachten en de bevalling is precies op haar uitgerekende datum. Ze laat me ’s ochtends weten dat het is begonnen, maar verzekert me dat ik echt niet meteen haar kant op hoef te komen. Liever verliest ze zichzelf nog een paar uurtjes in het boek waar ze net zo heerlijk in zit.

Pas laat op de avond laat ze weer van zich horen. De weeën zijn goed op gang, maar verder gaat het nog steeds allemaal prima. Ze wil het nog een uurtje aanzien, en daarna zal ze me laten weten of ik moet komen.

Ik laat me naar bed sturen door mijn gezin (ieder uurtje slapen helpt), maar draai me op de trap alweer om. Noem het maar doula-intuïtie, maar ik wil erheen. Met mijn tas, sleutels, geboorteplan, appel en flesje water onder mijn arm, hoor ik mijn telefoon opnieuw gaan: Of ik toch maar nu wil komen? “Ik ben al onderweg!”, antwoord ik vrolijk.

Tegelijkertijd met de (zwangere!) verloskundige kom ik aan bij het enige verlichte huis van de straat. Ze blijkt al 7 centimeter ontsluiting te hebben! De verloskundige heeft nog nooit samen gewerkt met een doula en twijfelt even over de verdere gang van zaken. “Normaal zou ik nu blijven, maar je hebt al een doula, dus zullen we afspreken dat ik terug ga naar de praktijk en dat jij me belt als je me nodig hebt?” “Hoe meer vrouwenenergie, hoe beter!”, moedig ik aan. “Ja, dus blijf alsjeblieft!”, vult zij aan. “Graag!”, antwoordt de verloskundige blij.

We helpen haar in bad, dimmen het licht en luisteren hoe diep ze mee ademt met iedere wee. Deze rust is prachtig. Ondertussen vertelt hij zachtjes hun verhaal. Dat ze al zo lang van elkaar houden. Dat hun kinderwens jaren duurde om te worden vervuld. Dat hij zo trots is op haar. De badkamer is lekker warm, en dat komt vooral door zoveel liefde.

De verloskundige beaamt dat dit kindje klaar is om te worden geboren. Hij masseert, zij perst en wij stralen vertrouwen uit: meer is er niet nodig om een prachtig jongetje de wereld in te laten glijden.

Ze verhuizen met z’n drietjes naar het grote bed om elkaar uitgebreid te bewonderen en te besnuffelen. Zij baart de placenta, hij zet de camera op een statief, en wij maken ons uit de voeten. Nu is het tijd voor kersverse familie-energie.

Beneden vertrouwt de verloskundige me toe: “Wat een mooie bevalling. Ik hoop nog heel vaak zo met je te kunnen samenwerken.” Dat lijkt mij nou ook gewoon fijn!

De stille kracht van de doula

Veel van wat ik als doula teweeg breng is voor de buitenwereld niet zichtbaar. En dat maakt soms dat wat kritisch gekeken wordt naar de meerwaarde van de doula. Wat doet zij nu eigenlijk meer dan de hele tijd bij de bevalling zijn en wat hand- en spandiensten te verlenen? Ik zal een tipje van de sluier oplichten. De doula komt namelijk al in actie tijdens de zwangerschap.

Een voorbeeld. Ik kom in contact met een vrouw die voor het eerst zwanger is en opziet tegen de bevalling. Het gaat volgens haar heel pijnlijk zijn en voor de veiligheid gaat ze in het ziekenhuis bevallen heeft ze besloten. En dan maar hopen dat de ellende niet te lang duurt en te niet te heftig is. Na ons eerste gesprek kijkt ze heel anders tegen haar bevalling aan. Ze heeft vertrouwen gekregen in het verloop van de bevalling. En ze gaat thuis bevallen. Wat is er gebeurd in de twee uur dat we in gesprek waren? Ik heb haar onder andere uitgelegd hoe een lichaam werkt tijdens een bevalling en welke omstandigheden daarbij positief werken. In het kort komt het hier op neer:

Je baby zet de bevalling in gang. Door de druk van zijn hoofdje wordt de baarmoedermond, die nog potdicht zit, geprikkeld. Het hormoon oxytocine gaat aan het werk. Oxytocine zorgt er voor dat het hormoon prostaglandinen aangemaakt wordt. En die zorgt ervoor dat je weeën gaat krijgen. Weeën zijn het samentrekken van de spieren van je baarmoeder. Je baarmoedermond gaat zacht worden en op een gegeven moment gaat die openen. Als de vliezen breken, zakt het hoofdje van je baby nog steviger tegen de baarmoedermond. En dat levert steviger weeën op. Die heb je nodig om volledig open te gaan. Als de weeën heel krachtig worden, gaat je lichaam endorfine aanmaken. Dat is een morfine-achtige stof die de pijn verzacht. Je wordt high van jezelf. Het is een natuurlijke pijnstiller. Je lichaam zit slim in elkaar! Als je volledig ontsloten bent ( de beroemde 10 centimeter), veranderen de ontsluitingsweeën in persweeën. Je krijgt drang om te gaan poepen, om je kindje te helpen eruit te komen door mee te gaan drukken tijdens een perswee. En heel langzaam, millimeter voor millimeter zakt je baby door je vagina om uiteindelijk geboren te worden.

Oxytocine is dus een heel belangrijk hormoon tijdens je bevalling. Dat hormoon werkt het beste als jij vol vertrouwen en ontspannen bent. De natuur heeft het zo geregeld, dat je sneller, prettiger en gemakkelijker bevalt als jij je veilig voelt. Dan kun jij je ontspannen en de aanwijzingen van je lichaam volgen. De oxytocine kan dan goed stromen. Als je bang bent en stress ervaart, verkramp je. Het hormoon adrenaline wordt actief. En dat levert geen goede weeën op en de weeën die je hebt zijn pijnlijker. Daar raak je sneller uitgeput van en denkt het niet zelf te kunnen. De vraag naar pijnstilling en andere ingrepen neemt dan snel toe. Adrenaline vertraagt en bemoeilijkt dus de bevalling. De natuur heeft het mooi geregeld. Maak er gebruik van! Als jij je lichaam kan vertrouwen omdat je het snapt, kun je ook meer jezelf vertrouwen, dat je het kan. Op eigen kracht, zonder uitgeput te raken. Zelfs er van genieten en vol verwondering zijn, dat je dit allemaal doet. Ik herinner de zwangere altijd aan haar mogelijkheden om zelf haar kind geboren te laten worden.

Daarnaast wijs ik ze er op dat helpt het wanneer je tijdens je bevalling omringd bent door mensen die je kent en vertrouwt. Een doula is een vertrouwd persoon. Je hebt haar namelijk zelf uitgekozen. Je kent haar goed tegen de tijd dat je gaat bevallen. En je kunt er van op aan dat ze bij je bevalling is, een hele geruststelling. Ook in een bekende omgeving zijn, is belangrijk om ontspannen en vol vertrouwen te blijven. Thuis is bekender en vertrouwder dan een ziekenhuis.

Hoe het is afgelopen met de vrouw uit het voorbeeld? Zij is thuis bevallen, vlot en geheel zelfstandig. Niemand die haar zei wat ze moest doen. Niemand die aan haar kwam. Dat was ook niet nodig, want ze liet zien dat ze haar bevalling volledig in eigen hand had. En in no time gleed haar kind in haar armen. Ze is trots op zichzelf, heeft verbaasd gestaan over haar eigen kunnen tijdens het baren, voelde zich vrij om de houding aan te nemen die prettig voelde en geluid te maken dat er zomaar uitkwam. En ik, de doula? Ik was bij haar, in stilte. Deed “niks”, maar was haar grote steun. Ze voelde zich veilig en meer in haar kracht, alleen omdat ik er was. Dit is de stille kracht van de doula. Ontdek het zelf en gun jezelf de onvoorwaardelijke, bevestigende, veilige ondersteuning van je eigen doula.

Gedachtenspinsels van een doula

Het is al donker als ik terug naar huis rijd. Het licht van de lantaarns langs de snelweg valt de auto binnen en mijn hart is vol. Zojuist heb ik het laatste afsluitende bezoek gebracht aan een echtpaar wier leven voorgoed veranderd is. Ze kregen een prachtig baby-jongetje en ik mocht ze daarbij als doula begeleiden. 

Ik heb ze zien veranderen van een nuchter maar toch wat gespannen stel naar liefdevolle toegewijde ouders, vertrouwend op hun eigen gevoel. Een ervaring die je wereld even doet kantelen. Het voelt vreemd zo weg te rijden na deze bijzondere tijd met ze door gemaakt te hebben. Bij het afscheid nemen zei de nieuwe papa lachend: “Ik dacht dat het wel iets heel zweverigs zou zijn, een doula, en je weet: dat is niks voor mij, maar het is eigenlijk heel gewoon! Ik was zo blij dat je er was!” Mijn hart maakt een sprongetje van blijdschap.

Hoe komt dat toch, vraag ik me af, dat er zo'n vreemd idee van zweverigheid om de doula heen hangt? Er bestaan doula’s in alle soorten en maten, net zoals er veel verschillende zwangere vrouwen zijn. Elke doula heeft haar eigen talenten en neemt haar eigen ervaringen mee. Maar zij volgt toch vooral de wensen van de ouders… Als doula respecteer ik zonder oordeel de keuzes van de zwangere vrouw, of dat nu keuzes zijn die ik zelf zou maken of niet, dat is niet belangrijk. Er zijn geen goede of foute keuzes, wel goed geïnformeerde keuzes die juist voelen voor de aanstaande moeder. Zo blijft het altijd háár ervaring. Dus zweverig…? Nee, niet echt.

Wij Nederlanders staan er om bekend toch vooral een nuchter volkje te zijn en dat lijkt ook op te gaan voor de manier waarop tegen geboorte geven wordt aangekeken. “Er is er nog nooit eentje blijven zitten”, of “Iedereen komt toch zo ter wereld” zijn veel gehoorde uitspraken. Toch, diep vanbinnen, voelt elke vrouw dat het krijgen van een kind een levens-veranderende gebeurtenis is voor haar. Er wordt niet alleen een baby geboren maar ook een moeder. In ieder geval is het een gebeurtenis waarbij er heel veel met je lichaam gebeurt waarvan je van te voren geen idee hebt hoe dat is. Een gebeurtenis waarbij je gevoel en emoties ook een grote rol spelen, een nog grotere rol dan je op het eerste gezicht zou vermoeden.

Wat is er dan fijner als er iemand bij je is, die als warm water overal doorheen vloeit en alles voor jou en je partner zo prettig mogelijk maakt. Iemand die weet wat er gebeurt, die je goed aanvoelt en die vertrouwd is voor je. Iemand die weet waar jij je goed bij voelt en die niet weggaat maar bij je blijft, wat er ook gebeurt.  Door de hele menselijke geschiedenis heen werden barende vrouwen ondersteund door andere vrouwen. Sinds ongeveer vijftig jaar is gelukkig ook de aanstaande papa bij de geboorte van zijn kind aanwezig. Samen de geboorte beleven is een intens verbindende ervaring. Juist de vertrouwde aanwezigheid van een doula kan het verschil maken en zorgen voor de ontspanning en rust die nodig is om samen een prachtige geboorte te beleven. Uit ervaring weet ik hoe waardevol de rol van een doula is en weet ook hoe bekrachtigend een mooie geboorteherinnering werkt, maar het is soms moeilijk dat zo even kort uit te leggen.

  

Ik denk aan alle nieuwe ouders die ik de laatste tijd heb mogen begeleiden. Hoe ze steeds meer vertrouwen kregen in zichzelf tijdens de voorgesprekken maar vooral denk ik aan hoe tevreden ze achteraf terug kijken op een indrukwekkende ervaring. Wat voel ik me dankbaar en bevoorrecht om zo getuige te mogen zijn van de geboorte van een heel gezin. Nog steeds is het donker als ik afslag Gorinchem van de snelweg neem. Als ik de sleutel in het slot van mijn voordeur steek is mijn hart nog steeds vol en de wereld is vol glimlachjes…

Marlies

www.doulapraktijkgorinchem.nl