Wachten...

Ik vind het heerlijk om doula te zijn! Ik ontmoet bijzondere mensen op hun kwetsbaarst, ben erbij als nieuw leven wordt verwelkomd, en mag daar nadien nog over schrijven ook! Heerlijk!

Het enige dat ik niet leuk vind van mijn werk is dat eindeloze wachten. Wanneer zal ze gaan bevallen? Toch alsjeblieft niet net als ik dat uitje met de kinderen heb gepland? Ik ben er inmiddels wel aan gewend om altijd een plan B in mijn hoofd te hebben bij alles wat ik doe. Ik durf er zelfs een beetje op te vertrouwen dat ‘mijn’ kindjes niet geboren zullen worden op een moment dat het niet uitkomt.

Mijn wachten is dus lang niet zo zwaar als het gewacht van (aanstaande) ouders. Nachtenlang wordt er soms gepiekerd over van alles en nog wat. Hoe zal het gaan? Toch alsjeblieft niet op de verjaardag van die en die! En wat nou als…?

Angst kan het wachten ernstig veronaangenamen. Eigenlijk is er maar één basisangst, namelijk Hoe hou ik controle over mezelf? Ik zie ouders op verschillende manier omgaan met groeiende angsten naarmate de bevalling nadert. Sommigen proberen ze weg te stoppen en hopen dat ze er dan niet meer aan denken (met weinig kans op slagen!). Anderen proberen ze onder controle te krijgen door eindeloos te blijven piekeren over alle mogelijke rampscenario’s (waarop het kind zelf waarschijnlijk een nieuwe weet te verzinnen!).

De enige manier om met angst om te gaan is door het toe te laten. Emoties kunnen immers alleen maar groeien als ze er niet mogen zijn. Een doula kan je helpen van je hoofd naar je gevoel te gaan. Zij zal hier met je over praten, je laten beseffen dat je heus niet stoerder zou moeten zijn, je laten benoemen waar je nou precies zo bang voor bent, en achterhalen waar die angst vandaan komt.

Vrijwel alle angsten zijn herinneringen. De eerste vier jaar van je leven ben je een open boek, je schrijft alles op en dan stáát het er, voor de rest van je leven. Emoties kun je dus beschouwen als je innerlijk kind. En daar dient eerst naar te worden geluisterd, voordat je kan worden gerustgesteld. Accepteren en ruimte maken, letterlijk en figuurlijk.

Wedden dat dan nadien blijkt dat het al dat wachten beslist meer dan waard was!

Zomerblog

Daar zit je dan in het zonovergoten Zeeland op je vakantieadres. Precies acht dagen heb ik om uit te waaien tussen twee wachtperioden in. Acht dagen en wachtend op inspiratie om in deze dagen ook een blog te schrijven.

 

Gedachten aan de laatste geboorte waar ik als doula bij was deze week spoken door mijn hoofd. In het ziekenhuis waar deze geboorte plaatsvond is helaas maar een klein gedeelte van de nieuwe 'moeder- en babyvriendelijke keizersnede' overgenomen in het protocol (een ander onderwerp voor een volgend blog) De moeder wordt nu herenigd met haar pasgeboren baby en haar partner in de uitslaapkamer waar vervolgens het eerste contactuur plaatsvind. Geen kort moment van huid-op-huid contact bij mama op de operatiekamer en de baby verlaat met papa vrijwel meteen de ruimte. Als doula mag ik in dit ziekenhuis niet mee naar de operatiekamer (ook niet naar de uitslaapkamer overigens) maar wacht dan op de papa en de baby op de afdeling. Het kleine gezonde meisje huilt onbedaarlijk in de couveuse maar als we vragen of zij dan even bij papa huid-op-huid mag liggen mag dat niet omdat ze over een half uurtje naar de uitslaapkamer gaan waar mama op hen wacht... Een nieuw beleid, dat een verbetering zou moeten zijn, maar waardoor nu een pasgeboren meisje zonder aanraking drie kwartier ligt te huilen…

Ook denk ik aan wat er vaak gebeurt als ik met een groep meiden van de middelbare school werk. Als ik aan ze vraag of ze weten hoe een geboorte verloopt en hoe ze denken dat ze ooit zelf zullen bevallen, krijg ik van die soap-achtige verhalen te horen van gillende vrouwen, hulpeloos liggend in een bed, helse pijnen verdragend. Waarom is dat het heersende beeld onder jonge meiden, de toekomstige moeders? Zou er niet een tegengeluid kunnen komen vanuit de media dat laat zien dat het ook anders kan? Of op scholen: aparte meiden-voorlichtingslessen over allerlei vrouwendingen waaronder ook zwangerschap en geboorte? Ook een onderwerp voor een ander blog.

Ondertussen blader ik in het boek van Sarah Buckley: Gentle birth, gentle mothering. Mijn oog valt op wat zij schrijft over “overgave”. Loslaten of je overgeven aan iets heeft in onze westerse cultuur vaak geen positieve klank, schrijft ze. In plaats daarvan worden we aangemoedigd om vooral actief te zijn en ons leven onder controle te hebben. Deze houding kan ons ver brengen, maar in het geval van een geboorte kan een baby niet alleen op pure wilskracht geboren worden. Dan is het nodig je te begeven op het pad van de overgave. Is het ontbreken van vertrouwen in je lichaam - het vrouwelijke lichaam - de oorzaak van de moeilijkheid om tot overgave te komen? Als je zwanger bent wordt je wel erg overspoeld vanuit alle hoeken met alles wat maar mogelijk mis kan gaan tijdens de bevalling. We vergeten steeds vaker dat we deze bijzondere, natuurlijke kracht om te baren werkelijk zelf bezitten. Daarnaast zijn we ook de onvoorwaardelijke, voortdurende steun van een ervaren “geboortebewaakster” verloren. Een vertrouwde verloskundige, die continu bij je blijft, of een doula herinneren je eraan dat je zelfs genetisch gezien alle geboorten van de vrouwen tot ver terug in je familielijn in je draagt en dat je diep van binnen al weet hoe je het beste geboorte geeft aan je kind. Als je je overgeeft en de bewuste controle loslaat, komen je diepere innerlijke, natuurlijke ritmes aan de oppervlakte. Als je je over kunt geven aan de tijd die je lichaam nodig heeft om te bevallen, zonder op te willen schieten en zonder te snel in te grijpen, leer je je eigen natuurlijke ritme en dat van je baby te vertrouwen. Dat vertrouwen is ook een grote gift die je helpt in je moederschap en bij het zorgen voor je kind. Wat prachtig verwoord en goed geschreven. Heel veel informatie staat er in dit boek! Wel in het Engels, maar het is echt een aanrader, ook voor de eerste weken na de geboorte.

Ik heb me ook een beetje overgeven aan mijn gedachten, mijn prestatiedrang losgelaten en daaruit is dit “vakantieblog” ontstaan. Met zon en zee in mijn hoofd en ieder geval ideeën voor volgende schrijfsels en een hoop los zwevende gedachten die nog geboren mogen worden. 

Lieve zomergroet,

Marlies Phielix.

www.doulapraktijkgorinchem.nl  

Moet een vrouw de regie hebben tijdens haar bevalling?

Een vaak gehoorde kreet: "de vrouw moet de regie hebben tijdens haar bevalling". Ik lees 'm in wervende teksten in brochures van ziekenhuizen of in hippe babybladen en frons dan telkens even mijn wenkbrauwen.
Het klinkt goed; de regie hebben over je bevalling. Controle hebben. Dat willen we wel, niet enkel bij een bevalling, maar het liefst in het hele leven. Ik zal je verklappen dat ik er zelf ook erg van hou. Mijn werk, een vakantie, activiteiten van de kinderen, praktische zaken, alles wordt zorgvuldig voorbereid en gepland. Mijn partner en ik verdelen de taken, er liggen schema's en lijstjes klaar en wij houden ons daaraan. Dan is het onder controle en loopt alles op rolletjes. Heerlijk!

Ik kom regelmatig vrouwen tegen zoals ik. 'Controle freaks' noemen zij zichzelf soms gekscherend, maar met een duidelijke kern van waarheid. Vaak hebben zij hun leven goed gepland; eerst studeren, dan een aantal jaar werken en carrière maken, eventueel wat reizen en dan is op een gegeven moment de tijd aangebroken om serieus aan gezinsuitbreiding te gaan werken. Soms komt daar een kink in de kabel, want er bestaat nog steeds niet zoiets als 'gepland zwanger worden'. Een zwangerschap laat wel eens wat langer op zich wachten dan van te voren was ingeschat en dat is best even slikken als je graag de regie wilt hebben over je eigen leven.

Terug naar de kreet "de vrouw moet de regie hebben tijdens haar bevalling". Zoals gezegd klinkt het heerlijk. Koren op de molen van alle vrouwen die van controle houden. Ja, de regie en controle over de bevalling, dat willen we wel! Ik vraag me steeds vaker af of dat wel zo slim is. Moet een vrouw echt de regie hebben tijdens haar bevalling?
Bij een vrouw die de regie heeft tijdens de bevalling, stel ik me een vrouw voor die alles en iedereen om haar heen aanstuurt. Zij vertelt haar partner wat hij moet doen en wanneer de verloskundige gebeld moet worden. Zij weet precies waar alle benodigde spullen liggen en kan ook zelf bedenken dat het tijd wordt om eens naar toilet te gaan, onder de douche te stappen, een andere houding aan te nemen en ga zo maar door. Ik stel me een vrouw voor die, gezeten op een bed midden in de kamer, alles regisseert en tussendoor ook nog even de weeën opvangt.
Het kan.
Maar zou deze vrouw voorspoedig gaan bevallen? Dat denk ik niet. Want moet zij tijdens de bevalling niet hele andere dingen aan haar hoofd hebben? Dingen als met aandacht de weeën opvangen, zoveel mogelijk proberen te ontspannen en los te laten, haar lichaam laten doen wat het op dat moment moet doen?
Dat dacht ik toch altijd... En ik zie dat als doula ook terug in de dagelijkse praktijk.

Juist een vrouw die de regie kan loslaten bevalt voorspoediger en vlotter. Er is dan beduidend minder vaak een ingreep nodig in het geboorteproces en er is dan zelden behoefte aan medische pijnbestrijding. Een vrouw die de regie kan loslaten tijdens de bevalling trekt zich helemaal terug in zichzelf. De buitenwereld is niet meer belangrijk, haar lichaam kan nu doen wat het moet doen. En dat lichaam weet precies wat het moet doen om goed te bevallen. Laat dat maar aan een vrouwenlichaam over! Het is juist de geest, het denkvermogen en organisatietalent, die het een vrouw moeilijk kunnen maken tijdens de bevalling. En wanneer je bezig bent met de regie voeren, dan ben je juist bezig dat denkvermogen en organisatietalent aan te spreken. Daarmee houd je immers controle over je bevalling?

Nu zal ik de laatste zijn om te ontkennen dat regie en controle belangrijke zaken zijn bij een bevalling. Maar dan niet tijdens de bevalling, maar ervoor. Volg een informatieve zwangerschapscursus, oriënteer je op de keuzes die je hebt tijdens je bevalling, inventariseer je eigen wensen en die van je partner. Heb de regie! Neem de controle! En ga dan aan de slag. Schrijf vervolgens in een geboorteplan de dingen op die voor jou en je partner belangrijk zijn en geef dat aan je verloskundige of arts. Zo weten zij wat belangrijk is voor jou en kunnen zij zo veel mogelijk jouw wensen volgen. Jij kunt dan op het moment van de bevalling met een gerust hart de controle loslaten en doen wat je lichaam wil doen: bevallen.

Een doula inschakelen kan veel betekenen hierbij. Niet alleen kan zij je informatie geven over de keuzes die je hebt en helpen met het opstellen van een reëel geboorteplan, maar ook zal zij er tijdens de bevalling voor zorgen dat je verloskundige of arts zoveel mogelijk je wensen volgt.
Ik noem mijzelf ook wel eens de 'ceremoniemeester' van de bevalling. Bij een bruiloft kent de ceremoniemeester de wensen van het bruidspaar en laat de huwelijksdag lopen zoals zij van tevoren hebben afgesproken. Op die manier kan het bruidspaar zich helemaal overgeven aan de bijzondere dag. En bij onverwachte zaken neemt de ceremoniemeester veel zorg daarvan op zich. Precies zo werk ik tijdens de bijzondere dag dat een kindje geboren wordt. Ik ken de wensen van de zwangere vrouw en haar partner. We hebben de verschillende mogelijkheden doorgesproken en een geboorteplan opgesteld, zodat ik tijdens de bevalling de regie even van hen kan overnemen. Zo kunnen zij de controle loslaten en zich samen overgeven aan een van de meest bijzondere gebeurtenissen in hun leven; de geboorte van hun kindje.

Willeke Klerks, 9 februari 2013
Meer lezen over Willeke en haar doulapraktijk? Kijk op www.geboortecoaching.nl.